fbpx

กรมสุขภาพจิตแนะ หลัก 3 ส. สอดส่อง ใส่ใจรับฟัง และส่งต่อ ดูแลจิตใจผู้สูญเสียบุคคลอันเป็นที่รัก

สถานการณ์ความเศร้าสลดที่เกิดขึ้นกับบุคคลในสังคม ล้วนแล้วแต่สร้างรอยแผลในจิตใจให้กับเพื่อนพี่น้อง ญาติผู้ใกล้ชิด และครอบครัวของบุคคลนั้น ๆ เสมอ โดยความสูญเสียนี้ อาจนำไปสู่ความเครียด ความซึมเศร้า และส่งผลกระทบทางจิตใจต่อผู้ใกล้ชิดของบุคคลที่จากไป ตลอดจนคนในสังคมที่ได้รับรู้ข่าวสารดังกล่าวอีกด้วย

ความเศร้า กังวล โกรธ จากการรับรู้ข่าวสาร ส่งผลต่อทั้งสุขภาพกาย-ใจ

แม้ว่าการติดตามข่าวสารและสถานการณ์ต่าง ๆ ในสังคมจะเป็นเรื่องที่ดี แต่การติดตามข่าวสารที่มากไป โดยเฉพาะข่าวสารที่เมื่อรับรู้แล้วจะทำให้เกิด ความเศร้า ความกังวล หรือความโกรธ อาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพได้ เมื่อต้องประสบกับอารมณ์เหล่านี้ซ้ำ ๆ โดยอาการที่อาจพบ ได้แก่:

  • อาการทางร่างกาย: ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ หายใจไม่อิ่ม ปวดท้อง ใจสั่น หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ นอนไม่หลับ
  • อาการทางจิตใจ: วิตกกังวล ครุ่นคิดอยู่ตลอดเวลา หงุดหงิดง่าย ฉุนเฉียว ก้าวร้าว สมาธิไม่ดี ฟุ้งซ่านหรือหมกมุ่นมากเกินไป เบื่อหน่าย หรือท้อแท้

ซึ่งบุคคลที่น่าเป็นห่วงที่สุดจากการสูญเสียคือครอบครัวของผู้สูญเสีย เพราะการจากไปของคนสำคัญในชีวิตล้วนสร้างความเศร้าโศกแบบเฉียบพลัน และไม่ทันได้เตรียมใจ บางรายมีอาการตกใจสุดขีด ไม่สามารถตั้งสติ หรือใช้ชีวิตได้ดังเดิม

หลัก 3 ส. สอดส่อง ใส่ใจรับฟัง และส่งต่อ เพื่อดูแลจิตใจผู้สูญเสียบุคคลอันเป็นที่รัก

คนรอบข้างคือกลไกที่สำคัญที่จะช่วยให้ครอบครัวของผู้เสียเหล่านั้น สามารถกลับมาใช้ชีวิตได้เหมือนที่เคยเป็น โดยคนรอบข้างสามารถปฏิบัติตามหลัก 3 ส. สอดส่อง ใส่ใจรับฟัง และส่งต่อ ดังนี้:

  1. สอดส่อง: เพื่อรับรู้ถึงสถานการณ์ และวิเคราะห์ว่าควรให้ความช่วยเหลืออย่างไร
  2. ใส่ใจรับฟัง: ในบางครั้ง การรับฟังก็เป็นวิธีการช่วยบรรเทาความทุกข์ทางใจของผู้ประสบปัญหาที่ดี
  3. ส่งต่อ: หากพบว่าอาการเศร้าโศกไม่ทุเลา สามารถส่งต่อด้วยการแนะนำบริการทางสุขภาพจิต เช่น สายด่วนสุขภาพจิต 1323 หรือหน่วยบริการใกล้บ้านเพื่อให้การช่วยเหลือต่อไป

สธ.แนะ 4 วิธีการดูและจิตใจ สำหรับผู้รับรู้ข่าวสาร

นอกจากครอบครัวของผู้สูญเสียแล้ว ผู้ที่รับรู้ข่าวสารต่าง ๆ ผ่านทางสังคมออนไลน์ ก็อาจเกิดความเศร้า ความเครียด หรือความโกรธได้เช่นกัน โดยผู้รับรู้ข่าวสารสามารถใช้หลัก 4 วิธีปฏิบัติ เพื่อลดความตระหนกจากการรับฟังข่าวสารสะเทือนอารมณ์ได้ ดังนี้:

  1. ให้ความสำคัญกับสติของตนเองทุกครั้งเมื่อต้องรับรู้ข่าวสาร สังเกตอารมณ์ของตนเองและผลกระทบจากอารมณ์นั้น และติดตามจิตใจของตนเองสม่ำเสมอ
  2. จัดสรรเวลาติดตามข่าวสารอย่างพอดี 
  3. พยายามทำกิจวัตรประจำวันให้เป็นปกติ หันเหความสนใจจากข่าวสารไปเรื่องอื่นบ้าง ละเว้นการรับรู้ข่าวสารที่ส่งผลต่อความเครียดชั่วคราว ไม่ละเลยหน้าที่ของตนเอง ทั้งการทำงาน การเรียน และการใช้เวลาที่มีคุณภาพกับครอบครัว
  4. พักผ่อนและคลายความเครียด ซึ่งทำได้โดย การนอน ออกกำลังกาย ฝึกโยคะ ทำสมาธิ ฝึกผ่อนคลายกล้ามเนื้อ การฝึกหายใจคลายเครียด เป็นต้น 

อ้างอิง: กรมสุขภาพจิต, ส.ค. 65